Owoce
(Fructus) - występujący u okrytozalążkowych organ powstający z zalążni słupka i dna kwiatowego zawierający w
swym wnętrzu nasiona. Niektóre owoce są jednocześnie uważane za warzywa, tak jest np. z pomidorem.
Ze względu na swoją budowę i sposób powstawania pomidor jest owocem soczystym - jagodą, ale ze względu na wykorzystanie przez człowieka jest warzywem.
Najważniejszym składnikiem owocu są nasiona, będące właściwymi organami rozmnażania i rozprzestrzeniania się roślin. Owoce mięsiste roznoszone są przez zwierzęta, dla których stanowią pokarm, owoce suche rozprzestrzeniane są przez wiatr lub zwierzęta.
Gdy w jednym kwiecie występuje większa liczba słupków wolnych, wtedy powstają z nich samodzielne owocki, które tworzą owoc zbiorowy na wspólnym dnie kwiatowym (malina, truskawka). Są one często mylone z owocostanami, które powstają z kilku kwiatów zebranych w skupiony kwiatostan (morwa, kłębek buraka, figowiec, ananas).
Typy owoców
Owoce trujące- owoce niektórych krzewów, drzew lub bylin działające toksycznie. Są najczęściej spotykane w lasach, ale także hodowane przez ludzi wyłącznie w celach dekoracyjnych, stąd mogą występować w parkach, a także w ogrodach. Trujące owoce są zwykle ładne, kolorowe i apetyczne. W Polsce ostre zatrucia roślinami stanowią około 1% ogólnej liczby zatruć, z czego 75% występuje u dzieci w wieku do 10 lat. To one dają się zwieść atrakcyjnym wyglądem owoców. Trujące właściwości danego gatunku roślin określane są wielkością występowania w nich tak zwanych ciał czynnych. Do najważniejszych ciał czynnych zalicza się alkaloidy, glikozydy i saponiny.Owoce jadalne- jadalne części drzew, krzewów, a także bylin. Te części to zazwyczaj owoce. Rośliny uprawne z których się je uzyskuje nazywane są drzewami i krzewami owocowymi. Ich uprawą zajmuje się dział ogrodnictwa - sadownictwo (uprawiane są w sadach, ogrodach i na plantacjach). Są one także pozyskiwane ze stanowisk naturalnych (z lasów). | |||||||
![]() Cytrus (Citrus) - rodzaj roślin z rodziny rutowatych wywodzący się z Azji południowo-wschodniej. Nadal trwają spory dotyczące systematyki w obrębie taksonu, co powoduje, że wyróżnia się w nim od kilkudziesięciu do niemal 200 gatunków. Owoce morza (frutti di mare) - rozmaite zwierzęta morskie, jak skorupiaki i mięczaki w tym małże, głowonogi i szkarłupnie, w wielu krajach uważane za prawdziwe rarytasy. Tradycyjnie spożywane są powszechnie w krajach śródziemnomorskich oraz na antypodach. Prawdopodobnie odgrywały one ważną rolę w odżywianiu człowieka już od początków jego historii. Wśród pozostałości po zamierzchłych społecznościach epoki kamiennej archeologowie w wielu miejscach na całym świecie natrafiają na szczątki skorupiaków, co świadczy, że jadano je jeszcze przed początkami rolnictwa. Owoce morza mają wysoką wartość odżywczą i są doskonałym pożywieniem, pod warunkiem jednak, że pochodzą z czystych wód, w przeciwnym razie mogą być przyczyną poważnych zatruć. Owoce morza można podzielić na dwie główne grupy - skorupiaki i mięczaki. Skorupiaki są bezkręgowcami, mają zewnętrzny szkielet, niekiedy tworzący kruchą segmentową skorupę. Do grupy tej należą: homary, langusty, homarzec oraz kraby i krewetki. Morskie mięczaki i skorupiaki są dobrym źródłem wysokowartościowego białka, zawierają też sporo witamin z grupy B, zwłaszcza niacyny i kobalaminy (wit. PP i B12). Witamina B12 jest chyba jedyną witaminą która może być magazynowana w organizmie na zapas i wykorzystywana później. Odgrywa ona m.in. ważną rolę w procesie tworzenia krwi. Owoce morza są najlepszym w diecie człowieka źródłem jodu i dobrym źródłem selenu oraz fluoru. Ponadto zawierają umiarkowane ilości żelaza, cynku i magnezu. Ilość zawartego w nich żelaza stanowi około 30-50% ilości żelaza znajdującego się w mięsie czerwonym. Skorupiaki i mięczaki są też dobrym źródłem wapnia, a ostrygi - najbogatszym w diecie naturalnym źródłem cynku, dzięki czemu cieszą się opinią silnego afrodyzjaku i rzeczywiście wpływają na wzmocnienie popędu seksualnego. |
Mięczaki są bezkręgowcami, przeważnie chronionymi przez silną muszlę, zamieszkują ujścia rzek i brzegi mórz. Do grupy tej zalicza się: ostrygi, omułki, przegrzebki, sercówki i inne małże, ślimaki, m.in. uchowiec, trąbiki i pobrzeżki oraz głowonogi: mątwy, kałamarnice, ośmiornice.
Oddzielną grupą są szkarłupnie, np. jeżowce.
Podobnie jak większość produktów pochodzenia zwierzęcego, także owoce morza zawierają cholesterol: mięczaki mniej, bo 40-100 mg na 100 g, skorupiaki więcej - 100-200 mg. Bardzo duże ilości cholesterolu znajdują się natomiast w ikrze (także w kawiorze).
Morskie mięczaki i skorupiaki są dobrym źródłem wysokowartościowego białka, zawierają też sporo witamin z grupy B, zwłaszcza niacyny i kobalaminy (wit. PP i B12). Witamina B12 jest chyba jedyną witaminą która może być magazynowana w organizmie na zapas i wykorzystywana później. Odgrywa ona m.in. ważną rolę w procesie tworzenia krwi. Owoce morza są najlepszym w diecie człowieka źródłem jodu i dobrym źródłem selenu oraz fluoru. Ponadto zawierają umiarkowane ilości żelaza, cynku i magnezu. Ilość zawartego w nich żelaza stanowi około 30-50% ilości żelaza znajdującego się w mięsie czerwonym. Katalog D M O ZKatalog D M O Z
![]() |
||||||